تأثیر انواع خاکپوش مایع بر نرخ رواناب و هدررفت خاک سطوح شیبدار

هدف از این پژوهش بررسی اثر انواع خاک­پوش مایع بر نرخ رواناب و هدررفت خاک دامنه­ها و سطوح شیب­دار است. بدین منظور 13 نوع تیمار خاک­پوش مایع متشکل از پلی­اکریل­آمید، ملاس نیشکر، خرده­چوب، بذر فستوکا و لاشه کاه همراه با آب و تیمار خاک لخت به­عنوان شاهد در قطعه­نمونه­های چوبی به ابعاد 6/0 متر عرض، 2/1 متر طول و 1/0 متر عمق با شیب 3:1 مستقر شدند. 60 روز بعد از انجام تیمارها، شبیه­سازی باران با شدت 50 میلی­متر در ساعت به­مدت 15 دقیقه از ارتفاع سه متری روی قطعه­نمونه­ها اجرا و رواناب خارج شده از قطعه­نمونه­ها در هر پنج دقیقه برداشت شد. نرخ رواناب بر حسب درصد، غلظت رسوب یا گل­آلودگی بر حسب گرم در لیتر و نرخ هدر­رفت خاک بر حسب گرم در مترمربع محاسبه شد. بررسی جریان رواناب در بازه زمانی 15 دقیقه­ نشان داد که پیک رواناب در 5 دقیقه اول شبیه­سازی باران به­وقوع پیوست. همچنین نتایج نشان داد که تیمارهای خرده­چوب با بذر (WM+S) و خاک­پوش خرده­چوب با بذر و پلی­اکریل­آمید (WM+S+P) به­ترتیب نرخ رواناب را 4/77 و 7/73 درصد کاهش دادند. کمترین مقدار هدر­رفت خاک نیز با 82/89، 46/87 و 90/83 درصد کاهش به­ترتیب برای تیمار WM+S+P، خاک­پوش خرده­چوب با بذر و ملاس نیشکر (WM+S+M) و خاک­پوش لاشه کاه با پلی­اکریل­آمید و بذر (SM+S+P) به­ثبت رسید. بدین­ترتیب پلی­اکریل­آمید، ملاس و بذر فستوکا به­عنوان مکمل خاک­پوش­ها توانستند عملکرد آن­ها را به­طور قابل­ملاحظه­ای افزایش دهند.