مکان و فضا: خوانشی انتقادی

این پژوهش با رویکردی بنیادی و با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی انجام پذیرفته است تا حوزۀ کاربردی مقوله­ های فضا و مکان را در ارتباط با خاستگاه­ فلسفی آن­ها مورد مداقه و واکاوی قرار دهد. نتایج این پژوهش نشان می­ دهد، علاوه بر دیدگاه­ سنتی(پوزیتیویسم)، سه مکتب- پدیدارشناسی، مارکسیسم و پست­ مدرن- مهمترین تأثیر و بیشترین حجم مفاهیم را دربارۀ دو مقولۀ فضا و مکان دارند. در این میان، رویکرد مارکسیستی، روابط­ اجتماعی، حوزه­ های مصرف و تولید سرمایه داری و تناقضات این نظام را در فضا مد نظر قرار می­دهد. مکتب پست ­مدرن بیشتر به روابط سلطه و قدرت در فضاهای بخش ­بندی شده اشاره دارد؛ و مکتب پدیدارشناسی بیشتر به مفهوم تجربه­ زیستی در مکان توجه دارد وفضامندی در این­جا اهمیت ثانویه می ­یابد . همچنین، مکاتب سه­ گانه، از دیدگاه دکارتی دربارۀ فضا و مکان به­ عنوان مقوله­ ای مطلق، فاصله می­ گیرند و به­ سوی فضا به­ مثابه فرایند و حوزۀ روابط و مکان به ­مثابه تجربۀ­ زیسته می ­روند.