جستجوی مفهوم سلامت معنوی و شاخصهای انسان سالم در ادیان مختلف

سابقه و اهداف: در سال­‌های اخیر سلامتی بر اساس بعدهای سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی مورد توجه قرار گرفته که برای شناخت سلامت معنوی لازم است شاخص­‌های انسان سالم شناسایی شود. مواد و روش‌ها: مطالعه­‌ی مروری نظام­‌مند حاضر، براساس جستجو در پایگاه­‌های اطلاعاتی فارسی و انگلیسی، موتورهای جستجوگر، کتاب­‌ها­ی دینی اوستا، بهاگاواد گیتا، گاتا، اپانیشادها، انجیل، تورات، قرآن و متون اسلامی، حدیث­‌ها، روایت­‌ها و متن­‌های آیین­‌های بودا، کنفوسیوس و آیین شینتو، با استفاده از کلید­واژه­‌های سلامت، انسان، سلامت معنوی، معنویت، روحانیت، انسان سالم، ویژگی­‌های انسان سالم، صفت­‌های انسان سالم و شاخص انسان سالم، در فاصله­‌ی زمانی ژانویه­‌ی 1996 تا دسامبر 2016 صورت گرفته است. یافته‌ها: در ادیان و آیین­‌های مختلف، از سلامت معنوی تعریف­‌های مختلفی شده است. با مطالعه در متون، شاخص­‌های اولیه در ادیان و آیین­‌ها استخراج شده، سپس با مرور چندین باره،­ کدها فشرده و 124 شاخص­ نهایی مشخص شد. سلامت معنوی، طیفی است که انسان در آن در حرکت است؛ در این طیف، انسان هر چه به سوی شاخص­‌های متعالی­‌تر پیش رود، از سلامت معنوی بیش­‌تری برخوردار خواهد بود و هر چه به سوی شاخص­های ضعیف­تر پیش برود، سلامت معنوی کم­‌تری خواهد داشت. نتیجه‌گیری: شاخص­‌های سلامت معنوی، مجموعه­‌یی از رفتارها یا احساسات روان­‌شناختی است که جنبه­‌ی درونی و بیرونی دارد و مربوط به همه­‌ی بعدهای زندگی انسان است. با توجه به یافته­‌های مطالعه­‌ی حاضر می­‌توان اذعان کرد که شاخص­‌های انسان سالم در ادیان و آیین­‌های مختلف دارای وجوه مشترک و متفاوتی است.